نگهداری صحیح آسانسور

آسانسور وسیله ای مکانیزه می باشد که در یک چارچوب مشخص بنام چاه حرکت می کند و وظیفه جابجائی عمودی مسافران و کاربران را بر عهده دارد. آسانسور مجموعه ای را تشکیل می دهد که مستقما با جان کاربران در ارتباط می باشد لذ بایستی ایمن، قابل اعتماد و کارا باشد و این ناشی از فعل و انفعالاتی است که در سه مرحله جداگانه قابل بررسی است.این سه مرحله را می توان به شرح زیر تفکیک کرد.

مرحله اول: مرحله قبل از ساخت و یا مرحله طراحی و ساخت سازه ساختمانی

مرحله دوم: طراحی ساخت و مونتاژ مکانیکی آسانسور

مرحله سوم: نگهداری و پشتیبانی آسانسور

این سه مرحله کاملا از همدیگر جدا بوده ولی بر روی کارکرد نهائی تاثیر دارند.طوری که نقض و یا عملکرد ضعیف در هر مرحله،عملکرد مراحل دیگر را زیر سوال می برد .

نکته ای که هم اینک گریبان گیر اکثر آسانسورهای کشور می باشد این بوده که متاسفانه بسیاری از بهره برداران آسانسور تنها در موقع خرابی آسانسور نسبت به وجود سرویس کار احساس نیاز می کنند و تا زمانی که آسانسور بدون مشکل کار می کند بازرسی ادواری و منظم آن را به ورطه فراموشی می سپارند.

بدیهی است از هیچ وسیله مکانیزه نمی توان انتظار داشت توقعات کاربر را بدون نگهداری و سرویس منظم برآورده نماید چه رسد به آسانسور که وسیله ای کاملا پیچیده و با ظرفیتهای خاص خودش می باشد.

بنا بر اصل پارتو،۲۰ درصد هر عملیاتی اثر ۸۰ درصد و ۸۰ درصدآن اثر۲۰ درصدی بر مجموع عملیات،باقی می گذارد و در صورتی که سرویس و نگهداری آسانسور را ۲۰ درصد از کل بهره برداری آسانسور در نظر بگیریم آنگاه اهمیت آن به خوبی آشکار می شود.بطوریکه اگر اجرای این بخش با شرایط نا مساعد و غیر استاندارد ارایه گردد آثار نا مطلوبی و گاهی غیر قابل جبران ۸۰ درصدی بر جای خواهد گذاشت.

هم اکنون در کشور آسانسورهای بسیاری وجود دارند که عمر آنها به بالای ۲۵ سال می رسد آنچه در این میان حائز اهمیت است وجود هزاران آسانسور در حال کار می باشد که به دلیل عدم توجه به اهمیت سرویس و نگهداری دارای عملکرد مناسب و ایمن نیستند.

عموما آسانسورهای فعال در کشور را به دو بخش می توان تقسیم کرد.

الف- آسانسورهایی که توسط شرکت بازرسی کنترل ایمنی، مورد تایید قرارگرفته و شامل ضوابط استاندارد می باشد(آسانسورهائی که بعد از سال ۱۳۷۷ در تهران و برخی کلان شهر ها نصب شده اند)

ب- اکثر آسانسورهای شهرستان ها و آسانسورهائی که قبل از تاریخ بهمن ۱۳۷۷ در تهران نصب شده اند که توسط شرکت بازرسی تایید نشده اند.

هر چند برای آسانسورهایی که توسط شرکت بازرسی تایید شده اند امیدواری وجود دارد ولی در اینگونه آسانسورها پس از یکسال بهره برداری از آسانسور،ضمانت فروشنده در مورد آسانسور و قطعات آن به پایان رسیده ودر برخی مواقع هم راهبری آسانسور و انجام سرویس و نگهداری پس از آن خاتمه می یابد. چرا که در بسیاری موارد قرارداد ها به صورت یک ساله تنظیم می گردد و در سال دوم تمدید نمی گردد و یا اینکه از همان ابتدا قراردادها بصورت صوری بسته می شود.بدین ترتیب برخی آسانسورهای تحویلی به شرکت بازرسی، پس از یکسال به حال خود رها می شوند و صرفا بهره برداران و ساکنین ساختمان ها بنا به ضرورت و مشکلات آسانسور خود، از سرویس کاران استفاده می کنند.و همچنین دربعضی مواقع علی الاظاهر برای کاهش هزینه های جاری ساختمان،آسانسورها بدون سرویس و نظارت رها شده و تنها در مواقع خرابی به یاد سرویس کار می افتند.

آسانسور به تنهائی یک پروژه کامل در ساختمان است و از معماری تا سازه و فن و تکنیک در کنار صدها قطعه ریز ودرشت که هرکدام پیچیدگی و مسائل خاص خود را دارند.با توجه به اینکه قطعات آسانسور مستهلک می باشند لذا چنین وسیله ای بدون نگهداری مناسب و اصولی، متکی بر پایه های علمی این فن،کارکرد مطلوبی نخواهد داشت اگر نگهداری کافی برای آن صورت نگیرد احتمال وجود قطعات فرسوده وجود دارد و برای استفاده خطرناک است. در برخی موارد به علت عدم برنامه راهبری سرویس و نگهداری، یک آسانسور خوب و با کیفیت تبدیل به یک دستگاه نا مطمئن می شود.به همین خاطر است که متاسفانه شاهدیم طی سالیان اخیر سوانح و حوادث مرتبط با آسانسور از رشد قابل توجهی برخوردار بوده است.

کیفیت پایین قطعات مورد استفاده در آسانسورها که بعضا بسیاری از آنها فاقد کیفیت مطلوب و تاییدیه های لازم می باشنداهمیت بازرسی و نگهداری آسانسورها را دو چندان می کند. بالا رفتن آمار حوادث آسانسور که جلوی بسیاری از آنها را می توان با نگهداری و بازرسی منظم تجهیزات نصب شده گرفت شاهدی است براین مدعا.

انواع فعالیتهای سرویس و نگهداری

بازرسی

بازرسی از آسانسور در مقاطع زمانی برنامه ریزی شده صورت می پذیرد تا معلوم شودکه آیا آسانسور به سرویس نیاز دارد یا به تعمیرات پیشگیرانه؟بازرسی ممکن است به صورت چشمی یا عینی و یا از طریق اندازه گیری بعضی از ویژگیهای فیزیکی دستگاهها باشد.

سرویس

در صورتیکه هنگام بازرسی نیاز به سرویس احساس شود سرویس دهی برای قسمتهای متحرک و ثابت اعم از الکتریکی و مکانیکی صورت می پذیرد.همچنین هر آسانسور باید مطابق “چک لیست سرویس و نگهداری آسانسور”ماهیانه حداقل یکبار مورد سرویس قرارگیرد.

تعمیرات پیشگیرانه

این تعمیرات زمانی صورت می گیرد که هنوز امکانات وسایل نصب شده در حال کار بوده و دچار خرابی نشده است .هدف از تعمیرات پیشگیرانه آن است که خرابی سیستم به تعویق افتد و فاصله های بین خرابیها رو افزایش بگذارد.ویا جلوی خرابی های احتمالی گرفته شود.

تعمیرات خرابی

این تعمیرات مربوط به مواردی است که دستگاه از کار افتاده است و نمی تواند به وظایف پیش بینی شده عمل کند.با انجام تعمیرات لازمه، آسانسور مجددا راه اندازی شده و مورد بهره برداری قرارمی گیرد.

کلیه بازرسی ها بر اساس استانداردهای ذیل انجام می گیرد :

– استانداردهای جهانی (EN81,ASME,A17.1 ,…).

– استانداردهای ملی ایران ۱-۳٫ ۶۳ .

در عملیات بازرسی جامع آسانسورها موارد زیر مورد بررسی قرار می گیرد :

– عملکرد قفلها و دربهای کابین و طبقات

– سیستم تعلیق کابین و مکانیزم تعادل و مسیر حرکت کابین

– سیستم های کنترلی ، ایمنی ، الکتریکی و محرکه آسانسور

– عملکرد ترمز ایمنی ، گاورنر و ضربه گیرها

اما کاربران آسانسور باید دقت کنند که بسیاری از خرابیها به مرور اتفاق می افتد(مانند سایش سیم بکسل و شیارهای مربوط به آنها،شل شدن اتصالات،خستگی قطعات و غیره)که شاید بهره برداران آسانسور متوجه این موارد و خطرات احتمالی نشوند.لذا واگذاری سرویس و نگهداری آسانسور به شرکتهای مرتبط می تواند اطمینان کامل استفاده کنندگان از آنرا به همراه داشته باشد.و کاربر مطمئن شود که مجموعه آسانسوری در حال حفاظت است و سیستم حفاظت آن مطابق استانداردهای معین پیگیری می شود.

به یاد داشته باشیم سرویس و نگهداری صحیح و به موقع تضمین دهنده ایمنی آن و اسایش کاربران و بهره برداران می باشد.

مقررات ایمنی ترمز آسانسور

در صورت قطع برق و یا قطع برق سیستم کنترل ، سیستم ترمزآسانسور باید به طور اتوماتیک عمل کند ، لذا ، از ترمز های اصطکاکی الکترو مغناطیسی استفاده می شود .اگر کابین با ۱۲۵% بار نامی خود در سرعت معمول خود حرکت کند ، ترمز ها باید قادر به توقف کامل سیستم باشند و بلافاصله سیستم را در حالت ساکن نگهدارند .

– ترمز باید توسط فنرهای فشاری و یا نیروی وزن عمل کند .

– ترمز توسط الکترومغناطیس و یا الکتروهیدرولیک باید باز شود .

– اگر جریان برق قطع شود باید حداقل دو وسیله مستقل الکتریکی کنترل کننده داشته باشد .

– در صورت قطع جریان برق ، ترمز باید بلافاصله عمل نماید .

– هنگامیکه موتور گیربکس با یک وسیله دستی اضطراری مجهز باشد

– ترمز باید طوری طراحی شده باشد که توسط دست بتوان آن را باز کرد و با فشار دائمی توسط یک نفر این ترمز باز بماند .

مقررات ایمنی سیستم محرکه و ترمز آسانسور

هر آسانسور باید حداقل یک سیستم محرک مخصوص به خود داشته باشد .

حرکت دادن آسانسور به دو روش مجاز است .

الف )اسیستم اصطکاکی : با استفاده از سیم بکسل و فلکه و وزنه تعادل ( By traction )

ب ) سیستم مستقیم : این سیستم چه از نوع وینچی بدون وزنه تعادل و چه از نوع فقط برای سرعتهای کمتر از .۰٫۶۳ متر بر ثانیه مجاز است . (Positiv drive)

آسانسور باید مجهز به سیستم ترمزی باشد که در مواقع قطع منبع تغذیه موتور اصلی و یا مدارهای فرمان به صورت خود کار سیستم متحرکه را متوقف نماید .

سیستم ترمز باید یک ترمز الکترومکانیکی ( اصطکاکی ) داشته باشد .

سیستم ترمز باید بدون هیچگونه تاخیری پس از قطع مدار باز کننده ترمز ،عمل نماید ( دیود با خازنی که به طور مستقیم به ترمینال سیم پیچی ترمز متصل است بعنوان یک وسیله تاخیر دهنده محسوب نمی شود .

فشار کفشهای ترمز باید توسط نیروی فنر تامین شود .

ترمز باید دارای حداقل دو کفشک با لنتهای نسوز باشد که روی دیسک یا استوانه عمل می کنند .

استفاده از ترمز نواری ممنوع است .

وجود چرخ طیار یا وسیله دیگری برای رساندن کابین در حالت اضطراری تا سر طبقه ضروریست .

برای قسمتهای گردنده در دسترس با سطح ناصاف نظیر زنجیرها ، چرخ زنجیرها و چرخ دنده ها بایستی حفاظت موثری پیش بینی شود .

کلیه اجزاء گردنده با سطح صاف بایستی به رنگ زرد باشد .

سیستم تعلیق کابین و مکانیزم تعادل

کابین و وزنه های تعادل :

کابین و وزنه های تعادل توسط سیم بگسلهای فولادی معلق نگاه داشته می شوند . سیم بگسل های آسانسور به بالای یوک کابین متصل می شوند .یک وسیله اتوماتیک برای تنظیم کشش سیم بگسل تعلیق باید حداقل در یکی از دو انتها وجود داشته باشد. این وسیله با مکانیزم متعادل ساز فشردگی بطور جداگانه معرفی می شود، چنین وسیله ای شامل یک سوکت گوه ای است که همراه یک فنر مارپیچ فولادی ، ضربه گیر لاستیکی و کابل شو است .

وزنه تعادل :

وزنه تعادل در آسانسورهای کششی و زنجیری برای تعادل جرم کابین و درصدی از وزن بار یا مسافر بکار می رود .ین درصد ۴۵ تا ۵۰ می باشد

وزنه های تعادل داخل قاب مربوطه بایستی به طریقی مهار شده باشند که در اثر ضربات احتمالی شکسته نشده و از قاب خارج نشوند . به قاب وزنه باید حفاظ یا حفاظ هایی فلزی نصب شوند تا در صورت شکستن کفشک های وزنه ، قاب از ریل وزنه خارج نشوند .

هدایت کابین :

استفاده از ریل راهنما بعلل زیر است :

برای هدایت کابین و وزنه تعادل در حرکت عمودی و حداقل کردن حرکات افقی .

جلوگیری از نوسانات کابین بعلت نیروهای خارج از مرکز

توقف و نگهداشتن کابین در هنگام عملکرد مکانیزم ایمنی

کابین و وزنه تعادل در حرکت خود باید توسط حداقل دو ریل راهنما فولادی صلب هدایت شوند . این دو از فولاد ساختمانی دارای تنش کششی بیشتر از ۳۷۰ نیوتن بر میلی متر مربع و کمتر از ۵۲۰ نیوتن بر میلی متر مربع ساخته شده اند .

مقررات ایمنی ریل های راهنما :

کابین و وزنه تعادل بایستی هر کدام به وسیله حداقل دو ریل راهنمای سخت ، هدایت شوند .

توان و استحکام ریل ها ، متعلقات و اتصالات آن ها باید جهت تحمل نیرو های ناشی از عملکرد ترمز ایمنی (پاراشوت ) وهمچنین انحناء و پیچشهای ناشی از بار نا متعادل داخل کابین ، کافی باشد .

ریل های راهنما باید به گونه ای به براکت ها و سازه ساختمان ها محکم شوند که اثرات نا مطلوب ناشی از نشست ساختمان یا انقباض بتن ، به صورت خود کار یا با تنظیم ساده ای قابل جبران باشد .

جوشکاری ریل ها به همدیگر یا به براکت ها و ساختمان ممنوع می باشد .

انواع کفشک راهنما

کابین ووزنه تعادل می باید بر روی پل راهنما توسط کفشک های بالایی و پائینی که به شاسی متصل هستند هدایت شوند .

دو نوع اصلی کفشک راهنما وجود دارد که عبارتند از :

۱)کفشک های لغزشی :

کفشک های لغزشی که اخیرا استفاده میشود برای سرعت های کم ومتوسط تا حدود ۲ متر بر ثانیه می باشد . صطکاک لغزشی می تواند مقاومت قابل توجهی در حرکت کابین اعمال نماید . با بکار بردن کفشک های لغزشی ریلهای راهنما باید روغنکاری شوند تا مقاومت در مقابل اصطکاک و سایش کم شود و شرایط لغزش بهتر گردد . امروزه استفاده از روغنکاری کننده های خودکار با روغن سنگین یا گریس معمول است .

۲)کفشک های غلطکی

وجود کفشک های راهنمای غلطکی در آسانسور های سرعت زیاد ضروری هستند ، هر چند نرمی حرکت کابین و صرفه جویی در انرژی به علت کاهش در اصطکاک وجود این کفشک های غلطکی را در آسانسور های با سرعت متوسط را نیز اقتصادی می کند .

گاورنر سرعت غیر مجاز :

گاور نر در موتورخانهقرار دارد و شامل سیم بگسل گاورنر ( ۱ ) ( سیم بگسل ) که از فلکه گاورنر (۲) گذشته و به فلکه کششی ( ۳ ) در ته چاهک امتداد یافته و مجددا به فلکه گاورنر برگشته و حلقه ای تشکیل می دهد . سیستم به وسیله کابین که در نقطه ( ۴ ) به سیم بگسل گاورنر وصل شده به حرکت در می آید . وقتی که سرعت به حد فعال شدن گاورنر برسد ، گاورنر سیم بگسل را نگه می دارد و از آنجائیکه کاین هنوز حرکت خود را در جهت پائین ادامه می دهد لذا سیم گاورنر کشیده شده و در نهایت سیستم ایمنی عمل می نماید .

سرعت فعال شدن گاورنر باید حداقل ۱۱۵ درصد سرعت اسمی باشد . EN81 مطابق

سیستم ایمنی ( پاراشوت)

کابین هر آسانسور که بوسیله سیم بگسل ها یا زنجیر ، معلق و ممکن است به وسیله اشخاص به منظور تردد و جابجایی بار یا کالا مورد استفاده واقع شود ، باید مجهز به سیستم ایمنی یا آنچه در ایران به اسم پاراشوت معروف شده است گردد . وزنه تعادل زمانی باید یا سیستم ایمنی ( پاراشوت ) مجهز شود که طبقه زیرین آن مسکونی باشد .

سیستم ایمنی یک وسیله مکانیکی برای متوقف کردن کابین ( یا وزنه تعادل ) به طریق در گیر شدن با ریل های راهنما است و در مواقعی که کابین از سرعت تعیین شده قبلی در جهت حرکت به سمت پائین تجاوز کند بدون توجه به دلیل افزایش سرعت ، عمل می کند .

سیستم ایمنی ترجیحا در زیر و در پائین ترین قطعه یوک کابین نصب می شود و بر روی جفت ریل های راهنما عمل می کند . درگیری با ریلهای راهنما باید همزمان باشد ، و کف کابین با بار توزیع شده بطور یکنواخت ، نباید انحراف بیش از ۵ درصد از موقعیت خودش داشته باشد .

سرعت مشخص که کابین یا وزنه تعادل باید در آن متوقف ( پاراشوت ) شود برابر با سرعتی است که گاورنر برای آن تنظیم شده تا عکس العمل نشان دهد سیستم ایمنیوزنه تعادل ممکن است یا با خرابی سیستم تعلیق و یا بوسیله یک سیم بگسل ایمنی ، اگر سرعت اسمی از یک متر بر ثانیه متجاوز نباشد عمل نماید . یک سوئیچ سرعت بیش از حد مجاز باید روی دستگاه گاورنر نصب شود تا قبل از فعال شدن سیستم ایمنی مدارات کنترل را قطع نماید .

سیستم ایمنی کابین بر اساس مشخصه های عملکرد طبقه بندی می شوند که به شرح زیر می باشند .

۱) نوع آنی یا لحظه ای : که فشار به سرعت فزاینده ای را بر روی ریل های راهنما در مدت زمان توقف اعمال می نماید . زمان توقف و مسافت توقف بسیار کوتاه است و وسیله ای انعطاف پذیر برای محدود کردن نیروی کند شوندگی و مسافت توقف معرفی نشده است . این نوع سیستم ایمنیدر اروپا می تواند برای سرعت های تا بکار گرفته شود .

۲) نوع پیشرونده : حین توقف فشار محدودی را روی ریل هایراهنما اعمال می کند و بعد از فعال شدن کابل سیستم ایمنی ، نیروی کند شوندگی به طور قابل ملاحظه ای یکنواخت می ماند . زمان و مسافت توقف بستگی به جرم در حال حرکتی که باید متوقف شود و سرعتی که سیستم ایمنی در آن فعال می شود دارد .

ضربه گیر ها :

مشخصات :

آسانسور ها باید با ضربه گیر ها که در کف چاهک و در مکان انتهایی حرکت کابین و وزنه تعادل قرار می گیرند ، تا وسیله اضظرارینهایی را تشکیل دهند . اگر ضربه گیرها به کابین یا وزنه تعادل وصل شوند باید یک پایه یا فونداسیونی به ارتفاع نیم متر در چاهک قرار بگیرد تا این ضربه گیر ها روی آن بنشینند .

دو نوع کلی از ضربه گیرها وجود دارد :

( Accumulation type ) (1 نوع جمع کننده انرژی

( Dissipation type ) (2نوع مستهلک کننده انرژی

۱) ضربه گیر نوع جمع کننده انرژی با یا بدون حرکت برگشتی می تواند برای سرعت های تا ۱ و یا ۱٫۶ متر بر ثانیه به ترتیب بکار گرفته شود .

۲) ضربه گیر نوع مستهلک کننده انرژی مستقل از سرعت اسمی آسانسور بکارگرفته می شود . یک دور انداز ، موتور را کنترل نموده و در رسیدن به طبقه توقف ، در صورتیکه ضروری باشد ،سرعت کابین را به حدی کم کند تا سرعتی که کابین در موقع نشستن به روی ضربه گیردارد از سرعتی که ضربه گیر برای آن طراحی شده زیادتر نباشد.

ضربه گیر پلی اورتان ( جمع کننده انرژی)

ضربه گیرهای پلی اورتان در برخی کشورها برای سرعت اسمی پائین بسیار معروفیت یافته است .

ضربه گیر فنی ( جمع کننده انرژی)

قطعه اصلی این نوع ضربه گیر ها معمولا یک فنر مارپیچ ساخته شده از مقطع گرد یا مربع است .

ضربه گیر روغنی (هیدرولیک )( مستهلک کننده انرژی )

در مقایسه با نیروی باز دارندگی فزاینده ضربه گیرهای فنری ،ضربه گیرهای روغنی می توانند طوری طراحی شوند که در حین عمل توقف نیروی ثابتی را اعمال نمایند که نتیجتا باز دارندگی ثابت خواهد بود .

ضربه گیر باید توانایی تبدیل انرژی جنبشی کابین ( یا وزنه تعادل ) در لحظه اصابت به حرارت ، و همینطور انرژی پتانسیل ناشی از کاهش سطح ، که مساوی با جابجایی ضربه گیر است را داشته باشد .

مقررات ایمنی سیم بکسل ها و ایمنی های مکانیکی

( ترمز ایمنی – گاورنر – ضربه گیر )

سیم بکسلهای متصل به کابین و وزنه تعادل می بایستی حتما از جنس فولاد ، حداقل ۲ رشته با حداقل قطر ۸ میلی متر باشند و مخصوص آسانسور ساخته شده باشند .

ضریب ایمنی سیم بکسلها در صورتی که تعداد سیم بکسلها ۳ رشته یا بیشتر باشند حداقل ۱۳ ودر صورتیکه ۲ رشته باشد حداقل ۱۶ می باشد .

حداقل نسبت بین قطر فلکه ها به قطر سیم بکسل ۴۰ میباشد .

بارهای وارده بایستی بصورتی یکسان روی کلیه رشته های سیم بکسل توزیع گردد .

کلیه فلکه های گیربکس و هرزگرد بایستی دارای مانع خروج سیم بکسل از شیار باشند .

ترمز ایمنی ( پاراشوت ) صرفا هنگام پایین آمدن کابین فعال بوده و بوسیله فکها یا قرقره های درگیر با ریلها که در اثر افزایش سرعت کابین از گاورنر فرمان می گیرد ، عمل می کند .

ترمز ایمنی ( پاراشوت ) برای آسانسور های با سرعت حداکثر یک متر بر ثانیه از انواع لحظه ای یا نوع تدریجی برای سرعت های بیشتر از یک متر بر ثانیه حتما از نوع تدریجی باشد .

ترمز ایمنی ( پاراشوت ) می بایستی ترجیحا در پایین ترین قسمت کابین مستقر شده و پس از عمل کردن فقط با بالا آوردن کابین آزاد گردد .

وسیله الکتریکی باید قبل از عملکرد کامل ترمز ایمنی یا درست هنگام ایستادن کابین موتور رااز کار بیاندازد.

کنترل کننده های مکانیکی سرعت ( گاورنر ) می بایستی متناسب با سرعت نامی آسانسور و رعایت مقررات تنظیم و ثابت شده است .EN81-9.9 مربوطه

سیم بکسل گاورنر می بایستی با قطر حداقل ۶ میلی متر ، دارای حداقل ضریب اطمینان ۸ و بسیار انعطاف پذیر باشد .

کنترل کننده های سرعت ( گاورنر ) بایستی دارای وسیله ای الکتریکی باشد که پس از عملکرد تا آزاد کردن کابین از حرکت آن جلوگیری نماید .

آسانسورها بایستی دارای ضربه گیرهای کابین و وزنه تعادل باشند که در پایین ترین حد حرکت کابین و وزنه تعادل و بر روی ستونهایی ( سکوهایی ) نصب میشوند و نوع مناسب آنها با توجه به سرعت و ظرفیت آسانسورها انتخاب می شود.

ضربه گیرهای سیار که با کابین و وزنه تعادل در حرکت هستند ، بایستی با ستون های ( سکوهای) حداقل نیم متر ارتفاع که در پایین ترین حد حرکت کابین و وزنه تعادل (در چاهک) تعبیه شده اند تماس حاصل نمایند .

در هر صورت هنگام نشستن کابین روی ضربهگیرها بایستی فضای مناسب در چاهک بعنوان جان پناه وجود داشته باشد

وضعیت استاندارد آسانسور

از سال ۱۳۷۷ تلاشهای زیادی برای تهیه و تدوین استاندارد ملی آسانسور بعمل آمده و نهایتاً استاندارد ملی آسانسور با شماره استاندارد ملی ۱-۶۳۰۳ مورد تصویب کمیته ملی قرار گرفته و از ابتدای سال ۱۳۸۲ اجباری می‌باشد. از آنجا که اجرای کامل مقررات استاندارد ملی بلحاظ عدم آمادگی تولیدکنندگان اجزاء و قطعات آسانسور جهت اخذ گواهی‌های کیفی مقدور نبوده ، لذا استاندارد ملی آسانسور به دو بخش ایمنی و عملکردی تقسیم گردیده و اجرای بخش ایمنی از استاندارد ملی « مقررات ایمنی ساختمان و نصب آسانسور –قسمت اول : آسانسور های برقی » از ابتدای سال ۱۳۸۲ برای دارندگان پروانه‌های ساختمانی سال ۱۳۸۲ که دارای آسانسور می‌باشند اجباری بوده و بخش عملکردی استاندارد ملی از سال ۱۳۸۳ اجرایی می‌گردد. با توجه به لزوم تدوین استاندارد اجزاء و قطعات آسانسور تاکنون استاندارد مجموعه‌های زیر با همکاری نمایندگان صنعت آسانسور ، شرکت بازرسی کننده و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تدوین گردیده است . (ضمناً استانداردهای تدوین شده زیر با هماهنگی مؤسسه استاندارد در کمیته ملی مورد بررسی و تصویب قرار خواهد گرفت)

استاندارد ویژگیهای ریل آسانسور

استاندارد ویژگیهای قفل آسانسور

استاندارد ویژگیهای ترمز ایمنی

استاندارد ویژگیهای طناب فولادی

استاندارد ویژگیهای ضربه‌گیرهای ته چاه

استاندارد ویژگیهای کنترل سرعت

استاندارد ویژگیهای تابلو فرمان

استاندارد ویژگیهای آسانسورهای فاقد موتورخانه (Room Less)

صادرات

– در زمینه صادرات آسانسور و اجزاء و قطعات آن فعالیت چشمگیری صورت نگرفته و صرفاً برخی از اجزاء و قطعات آسانسور به کشورهای عراق ، لبنان ، دبی و ترکمنستان طی سالهای مختلف صادر گردیده است. میزان صادرات در طی سالهای اخیر بطور متوسط سالیانه حداکثر ۱۰ هزار دلار بوده است.

– بنظر نمی‌رسد با توجه به نداشتن گواهی کیفیت و استاندارد بین المللی در مورد تولید قطعات ساخت داخل موفقیت چندانی در کوتاه مدت وجود نداشته باشد ولی با اجباری‌شدن استاندارد ملی آسانسور بخصوص بخش عملکردی آن از سال ۱۳۸۳ که دارابودن گواهی کیفیت و استاندارد قطعات مصرفی را الزامی می‌دارد و نیز شرکتهایی که تحت لیسانس آسانسورهای پکیچ عرضه می‌نمایند صادرات اجزاء و قطعات و مجموعه‌های آسانسور به کشورهای همسایه بخصوص آسیای میانه افزایش یابد.

شناسایی سیم و کابل مرغوب

شناسایی سیم و کابل مرغوب

۱-سطح بیرونی سیم و کابل باید صاف و فاقد هرگونه فرورفتگی و برجستگی باشد (موج دار بودن سطح سیم وکابل‌های غیرقابل انعطاف ایراد محسوب نمی‌شود)

۲-قطر زیاد عایق یا غلاف سیم وکابل دلیلی مبنی بر مرغوب بودن آن محصول نیست متأسفانه برخی از تولیدکنندگان با کاستن از وزن مس لازم در سیم و کابل (با کاستن تعداد رشته‌های مس یا قطر رشته‌های مس با کشاندن سیم ) و افزودن به قطر عایق یا غلاف سبب می‌شوند وزن محصول مناسب به نظر برسد اما این محصول قابلیت استفاده برای مورد طراحی شده را نخواهد داشت که در موتورخانه و جعبه ۳ فاز باعث آتش سوزی میشود.

۳-هنگامی که سیم را از مقطع برش می‌زنیم (توسط سیم چین) باید هادی (مس) در مرکز عایق قرار گرفته باشد که اصطلاحاً به آن سنتر بودن هادی گفته می‌شود.

۴-هنگامی که کابل را از مقطع برش می‌زنیم باید غلاف به گونه‌ای سیم‌ها را دربرگرفته باشد که ضخامت غلاف در اطراف سیم‌ها مساوی باشد که اصطلاحاً به آن سنتر بودن سیم‌ها گفته می‌شود.

۵-عایق سیم هنگام جداسازی از هادی (مس) باید به آسانی و به صورت یکسان از روی مس جدا گردد.


۶-در مورد کابل‌ها باید دقت نمود که جداسازی سیم‌ها از هم و از غلاف کاملاً آسان انجام پذیرد.

 

۷-در رابطه با سیم و کابل‌های مسی (که مورد بحث این نوشته می‌باشد) هادی مس باید شرایط زیر را داشته باشد:

الف-از مس خالص نرم شده (آنیل شده) تهیه شده باشد.

ب-سطحی کاملاً شفاف و براق داشته باشد.

ج-اکسید نشده باشد (رشته‌های مس سیاه نباشند).

د-قابل انعطاف باشد (با خم و راست شدن سیم، رشته‌های هادی نشکند).

ه-به اندازه کافی و طبق جداول استاندارد برای هر مقطع سیم، مس مصرف شده باشد (کم بودن میزان مس سبب می‌شود مقاومت هادی به نسبت استاندارد آن مقطع زیاد باشد و استفاده مازاد آن سبب هدر رفتن فلز گران‌بهای مس می‌شود و در نتیجه قیمت تمام شده سیم یا کابل افزایش می‌یابد

توضیحات :
سیم های ۵/. ،۷۵% ، ۱ ، ۴ ، سیم تلفنی، سیم ۱ × ۲ مشکی یا ۱ × ۴ مشکی و تراول کابل در نصب آسانسور استفاده میشود .

تاریخچه آساسنسور

تاریخچه مختصری از استفاده آسانسور

اولین آسانسور که به عنوان وسیله ای که برای مسافر اختصاص داده شد در قرن ۱۸ و توسط لویی ۱۶ در سال ۱۷۴۳ استفاده شد که به آن صندلی پرواز می‌گفتند ..

اما در سال ۱۸۰۰ میلادی تکنولوژی آسانسور شروع به پیشرفت کرد تا این که در سال ۱۸۲۳ ، دو معمار انگلیسی اتاقکی(کابین ) ساختند که با کمک قدرت بخار جابجا می شد اما زیاد قابل اعتماد نبود . تا اینکه مردی به نام الیشا اوتیس بنیان گذار اولین شرکت ساخت آسانسور ( OTIS ) با یک طراحی ایمن که همین آسانسورهای کابلی و کششی است و با طراحی ترمز برای ایمنی این آسانسور ها قدم به این عرصه نهاد.

او برای اولین بار این سیستم را در سال ۱۸۵۴ در نمایشگاه جهانی نیویورک به نمایش گذاشت .

اولین آسانسور در جهان در تاریخ ۱۸۷۴ در ساختمانی در نیویورک توسط شرکت اوتیس ساخته و نصب گردید .

بعدها در سال ۱۸۸۷ توسط الکساندر مایلز آسانسور الکترونیکی اختراع شد هرچند که سال ها قبل یک مخترع آلمانی به نام فومن زیمنس در تاریخ ۱۸۸۰ ساخته شده بود .

پس از این سالیان زیاد هم چنان آسانسورها با پیشرفت های چشم گیر این صنعت هنوز ازهمان تکنولوژی اوتیس یعنی به وسیله سیم بکسل ( کششی ) کار می کند.

انواع آسانسور

۱ _آسانسور هیدرولیک
۲_ آسانسور کششی
۳_ آسانسور گرلس
۴_ آسانسور روم لس
۵_آسانسور هادی آنلاین 😎😎

سیستم کنترل دسترسی در آسانسور

در سال های اخیر سیستم های کنترل دسترسی کاربرد فراوانی یافته اند . در این مقاله ابتدا به بررسی انواع این سیستم ها پرداخته و سپس سیستم های خاص کنترل دسترسی برای آسانسور تشریح می شوند.
ابتدا به تعریف حروف اختصاری به کار گرفته شده می پردازیم :

ACS : Access Control System
ACS به مغنای سیستم کنترل دسترسی
EACS : Elevator Access Control
EACS به معنای سیستم کنترل دسترسی در آسانسور
ACU : Access Control Unit
ACU به معنای قسمت کنترل دسترسی
تعریف ساده : منظور از یک سیستم کنترل دسترسی، سیستمی است که بر پایه یکی از مکانیزم های شناسایی (که در این مطلب بطور مفصل معرفی خواهند شد) به جایگزینی یک قفل وکلید مکانیکی می پردازد.
به طور مثال در یک سیستم AC که با روش رمز شناسایی (PIN) کار می کند، با وارد نمودن یک رمز خاص قفل برقی متصل به چارچوب در، عمل نموده و در باز می شود.
برمبنای این تعریف یک سیستم AC به رفع مشکل ذاتی تمام سیستم های مکانیکی مزیت دارد و آن محدودیت تکثیر کلید است به طوری که برای یک قفل فقط می توان یک کلید را مشابه سازی نمود و برای افراد مختلف استفاده کرد. بدیهی است که در صورت گم شدن کلید امنیت قفل خدشه دار می گردد.
سهولت اختصاص کلیدهای شناسایی مختلف به یک قفل و نیز سهولت حذف و مدیریت کلیدها از مهمترین مزایای بهره گیری از یک سیستم AC می باشد.
دیاگرام پایه یک سیستم کنترل دسترسی :
بخش ACUدر واقع یک سوئیچ یا یک آرایه سوئیچ کنترل شونده به IDمی باشد که به همراه قفل برقی و بخش تغذیه آن (همانطور که خواهیم دید) امکان کنترل آسانسور را فراهم می کند و نیازی به بخش های قفل برقی وتعذیه آن نیست.
دراینجا به تشریح روش های مختلف شناسایی در ACUهای مختلف می پردازیم.
شناسایی یا اختصاص کلید در ACU بصورت تلفیق یک یا چند روش شناسایی زیر انجام می شود:
بخش IDS (ID Source –Controlled switch) 1:
بخش IDS که ممکن است در ACU ادغام شده باشد تامین کننده کد شناسایی ID برای ACUمی باشد به عنوان مثال IDSمی تواند یک کارت خوان مغناطیسی باشد.
شناسایی مبتنی بر PIN :
در این روش شناسایی یک عدد حداقل دو رقمی می باشد که از طریق یک صفحه کلید نصب شده بر پانل IDS دریافت می شود. در سیستم های قدیمی این روش به عنوان تنها روش ورود ID استفاده می شود و در سیستم های جدید PINبا روش های شناسایی دیگر که در زیر خواهد آمد ترکیب می گردد.
شناسایی مبتنی بر کارت :
در این روش کد شناسایی عدد ۴ الی ۱۰ رقم در کارت ذخیره می گردد و IDS به کمک یک کارت خوان، این کد را از کارت می تواند بخواند.
کارت های مورد استفاده از این قرارند:
الف)کارت مغناطیسی :
کارت های مغناطیسی پر استفاده ترین نوع کارت می باشند. در این کارت ها اطلاعات شناسایی که ممکن است علاوه بر ID شامل نام ودیگر مشخصات باشد، یک نوار مغناطیسی به عرض تقریبی یک سانتیمتر در یک طرف کارت ذخیره می شود. کارت خوان این نوع کارت ها به یکی از دو صورت دستی یا اتوماتیک عمل می کند در نوع دستی کارت باید از داخل شکاف کارت خوان و مقابل هد مربوطه کشیده شود و در نوع اتوماتیک کارت از یک دریچه وارد کارت خوان شده و پس از خواندن ID از همان دریچه یا دریچه دیگر تحویل می شود. در سیستم های ACS بیشتر نوع دستی استفاده می شود.

ب) کارت RFID :
کارت ها و کلیدهای RFID، کد خود را با امواج RF به کارت خوان انتقال می دهند.این کارت ها به دو دسته اکتیو و پسیو تقسیم می شوند. کارت های اکتیو دارای باطری بوده و کد خود را تا فاصله ۱۰ متر انتقال می دهند وبیشترین کاربرد آنها در سیستم های ورود بدون کلید (RKE)می باشد. نمونه بارز آن تگ های مورد استفاده سیستم در پارکینگ اتوماتیک می باشد.
تگ های پاسیو بدون باطری بوده و در نتیجه محدودیت عمر کم تگ های باطری دار را ندارند ولی فاصله خواندن آنها به حداکثر ۱ متر محدود بوده و پر کاربردترین آنها تگ های بدون تماس ۱۲۵ KHzهستند. این کلیدها در انواع مختلف کارت، Key fobو ساعت مچی موجود بوده و دارای ۶۴ بیت حافظه RAMجهت نگهداری ۱۰ رقم IDمی باشند. می توان گفت که بیشتر از ۹۵% سیستم های ACSامروزی که کارت خوان دارند از کارت های بدون تماس KHz125 وبافاصله خواندن بین cm20 – ۵ استفاده می کنند. از مهمترین مزایای استفاده از این نوع کارت ها و IDSها این است که نیازی به حتی دیده شدن کارت توسط IDS نیست و بنابراین می توان IDS را در دل دیوار یا پشت در نصب نمود و در نتیجه ایمنی را افزایش داد. همچنین می توان کیف حامل کارت را به IDS نزدیک نمود (Remote Keyless Entry) .
ج) کارت های بارکد:
کارتهای که بر روی آن ظبق استانداردهای خاص کدهائی به صورت خطوط کنار هم چاپ گردیده اند که پس از اسکن شدن توسط کارت خوان کد آنرا شناسائی و برای سیستم کنترل ارسال می نماید .
شناسایی مبتنی بر Biometrics :
خصوصیات برخی اعضای بدن مانند اثر انگشت، فرم هندسی دست، الگوهای عنبیه و تصویر رگ ها در شبکیه چشم در مورد هر شخص منحصر بوده و از این رو با سنجش (iris)آنها به کمک سنسورهای ویژه می توان از آنها به عنوان IDشخص استفاده نمود. در این میان سنسورهای اثر انگشت به علت قیمت پایین تر وسهل الاستفاده بودن کاربرد فراوانی در سیستم های ACS یافته اند.
بخش ACU :
ACU هسته مرکزی یک سیستم ACSرا تشکیل می دهد (در ساده ترین شکل) ACUپس ازدریافت ID از طرف IDS به جستجوی این ID در لیست ID های معتبر تعریف شده در حافظه خود می پردازد و در صورت یافتن آن رله سوئیچ را به مدت زمان مشخص (بین ۱ تا ۵ ثانیه ) وصل می کند. سیستم ساده تشریح شده در شکل ۱ جواب گوی تمامی کاربردهای ما نیست.شکل ۲ سیستم ACS کامل را نشان می دهد.
در اینجا به تشریح بخش های مختلف این ACS می پردازیم.
-ورودی دیجیتال جهت سنسور وضعیت :

درسنسور وضعیت در، یک کلید مغناطیسی می باشد که در چارچوب نصب شده و با نزدیک شدن بخش آهنربا که بر روی در نصب شده وضعیت باز یا بسته بودن آن را تشخیص داده و از طریق یک ورودی دیجیتال به اطلاع ACUمی رساند.
-ورودی کلید شصتی :
این کلید به یک ورودی دیجیتال ACUوصل شده و همانند کلید اف اف می توان از داخل اتاق، در را برای مهمان باز نمود. برخی ACUها با فراهم آوردن امکان اتصال چندین IDSو نیز چندین سوئیچ به صورت کنترل متمرکز برای چند در استفاده می شوند. لیست IDها یا کلیدهای معتبر به چندین صورت در حافظه غیر فرار ACU تعریف می شوند در حالتی که ACSدارای “کی پد” باشد دریافت IDها و نیز حذف آنها از طریق کی پد صورت می گیرد.
در حالتی که ACSفقط کارت خوان داشته باشد ACU چندین کارت را به صورت کارت سرویس می شناسد بطوری که با ارائه هر یک از این کارت های سرویس ACUدر وضعیت دریافت کارت _کلید یا حذف آنها و …. قرار می گیرد و خلاصه در حالتی که ACSمجهز به لینک ارتباطی سریال باشد عملیات ثبت، حذف و به طور کلی مدیریت IDهای معتبر از طریق نرم افزار ارتباطی ACSانجام می شود.
-خروجی آلارم :
ACU در شرایط اضطراری مانند باز شدن در با فشار زیاد (که از طریق سنسور وضعیت مشخص می شود ) رله خروجی آلارم را که به یک آژیر متصل است فعال می کند.
-رابط ارتباطی سریال :
داشتن رابط ارتباطی سریال ویژگی بسیار مهمی برای یک ACU محسوب شده و قابلیت های فراوانی به آن می دهد. داشتن رابط سریال اغلب به مفهوم داشتن واحد زمان حقیقی یا RTCو نیز حافظه غیر فرار (Flash)زیاد نیز می باشد. در این نوع ACU ها وقایع مهم نظیر باز شدن درها به همراه IDو زمان ثبت شده و هنگام برقراری ارتباط با PC قابل مشاهده می باشند. همچنین تعریف، حذف وبطور کلی مدیریت کارت کلیدها و تنظیمات ACUاز طریق نرم افزار ارتباطی صورت می گیرد.
سیستم ACS آسانسور :
آسانسورهای موجود در مراکز عمومی مانند بیمارستان ها ، دانشگاه ها و … فقط برای پرسنل قابل استفاده اند و در نتیجه لزوم استفاده از سیستمی که در دسترسی به آسانسور و در مرحله دوم دسترسی به هر یک از طبقات را فقط در اختیار افراد مجاز قرار دهد احساس می شود . از طرفی ساختمان های مسکونی دارای امکان ورودی مستقیم از آسانسور می باشند و بنابراین در این ساختمان ها نیز حرکت به طبقات مختلف فقط در اختیار افراد ساکن در آن طبقه قرار می گیرد. بدین منظور سیستم های ACSمتنوعی جهت کنترل دسترسی و هدایت کابین به طبقات مختلف طراحی شده اند بطوری که بدون هیچ تداخلی با کنترلر اصلی آسانسور عمل کرده و هنگام نصب نیز تغییر چندانی به پانل کابین نمی دهند. بخش IDS در اکثر این سیستم های کارت خوان بدون تماس KHz125 می باشد در اینجا به تشریح مدل ACSآسانسوری می پردازیم.
کنترل کلید فراخوانی Call:
با نزدیک کردن کارت کلید تعریف شده رله سوئیچ و در نتیجه کلید Call وصل شده و کابین فراخوانی می شود. طبیعی است که کلید فراخوانی باید برداشته شده یا سیم آن قطع شود. ACS به جای این کلید یا نزدیک آن نصب می گردد.
کنترل کلیدهای طبقات به روش هر فرد یک طبقه :
در اینجا ACS داخل کابین و پانل نصب می شود بنابراین ACS به زیبایی پانل و طراحی داخل کابین لطمه نمی زند. در این حالت ACSدارای N سوئیچ می باشد که مطابق سوئیچ Mبه موازات کلید طبقه M کابین بسته می شود . با نزدیکی کارت طبقه M (چگونگی تخصیص کارت ها به طبقات در ادامه تشریح خواهد شد)، سوئیچ M و در نتیجه کلید طبقه Mوصل شده و کابین به آن طبقه می رود.
کنترل کلیدهای طبقات به روش هر فرد چند طبقه :
در اینجا نیز ACS داخل کابین و پشت پانل نصب می شود .این ترکیب امکان انتخاب بین طبقات مجاز را در اختیار فرد قرار می دهد به عنوان مثال در یک بیمارستان فرض کنید که پرسنل اداری آن فقط به طبقه امور اداری ساختمان و پرستارها به دو طبقه بیمارستان به شماره ۳ و طبقه اتاق های جراحی به شماره ۴ دسترسی دارند. با دریافت کارت یک پرستار دو سوئیچ SW3و SW4بسته شده و در نتیجه کلید طبقات ۳ و ۴ فعال می شود.
این نوع وضعیت کنترل دسترسی که یک فرد به چند طبقه دسترسی دارد بیشتر برای ساختمان های عمومی مناسب است و وضعیت اختصاص یک فرد فقط به یک طبقه (کلیه طبقات پارکینگ و همکف کنترل نمی شوند) در مورد ساختمان های مسکونی مفید است
تعریف کارت ها برای ACS آسانسور EACS :
با توجه به اینکه EACS کی پد ندارد، تعریف کارت کلیدها باید به کمک کارت های سرویس صورت گیرد در مورد ترکیب ۱-۴ این کار به راحتی با دو کارت سرویس تعریف Enroll و حذف Delete قابل انجام است. در مورد EACSکنترل کننده طبقات یک راه حل این است که برای هر طبقه کارت تعریف مجزا داشته باشیم در صورتی که تعداد طبقات کمتر از ۵ باشد این راه حل مناسب به نظر می رسد راه حل دوم این است که EACDاز یک کارت سرویس تعریف استفاده کند و مجهز به یک نمایشگر یک یا دو رقمی شماره طبقه باشد با اولین بار نشان دادن کارت تعریف شماره طبقات یک نشان داده شده و EACSتمامی کارت های کلید دریافتی را به عنوان کارت کلید آن طبقه فرض می کند با هر بار کشیده شدن کارت تعریف شماره طبقه افزایش یافته و EACS کارت طبقه و به همین ترتیب کارت های تمامی طبقات را دریافت می کند پس از nامین نمایش کارت تعریف EACS به وضعیت عادی (کنترلی) بر می گردد. از یک کارت تعریف دوم می توان به عنوان کارت افزایش سریع شماره طبقات استقاده کرد به طور مثال این کارت شماره طبقه را ۵ تا افزایش می دهد وکارت تعریف اصلی یکی یکی برای تعریف یک کارت کلید برای طبقه ۱۲، ۲ بار کارت دوم وسپس دو بار کارت اصلی کشیده می شوند.

زنجیر و کابل آسانسور

زنجیر و کابل آسانسور موضوع این مقاله می باشد. با ادامه این مطلب در هادی آنلاین همراه باشید.
با مرتفع شدن ساختمانها و افزایش طول حرکت آسانسورها، وزن تجهیزات تعلیق آسانسور تأثیر قابل ملاحظه ای بر عملکرد این سیستم گذاشته است. بدین معنی که در گذشته به علت وزن قابل توجه طنابها (به دلیل طول چاه و تعداد طناب های استفاده شده) در طول حرکت ، وزن سمت قاب وزنه و سمت کابین (با توجه به رابطه تعادل تعریف شده بین آنها) در تعادل با یکدیگر نبودند. از این رو، جهت جبران عدم تعادل دینامیکی و مکانیکی به وجود آمده، زنجیرهای جبران رایج شدند.
در ابتدا از طناب های فولادی جهت جبران این عدم تعادل استفاده می شد که لازمه آن داشتن تجهیزات اضافی برای هدایت طناب ها و اتصالات آنها بود. سپس زنجیر جبران با توجه به ارزان بودن ، جای طناب های فولادی را گرفت. هرچند هزینه این زنجیرها پائین بود ولی صدای تولید شده از حرکت آنها عدم رضایتمندی را به همراه داشت. زنجیرهای روکش دار یا همان کابل های جبران پاسخی به این مشکل بود.
تأثیر زنجیرهای جبران بر تعادل کابین :
نکته قابل توجه در رابطه با زنجیرهای جبران نحوه نصب آنها است. زنجیرها و کابل های جبران با توجه به نوع آنها دارای یک عرض برگشت طبیعی می باشند. منظور از این عرض ، فاصله ایست که به طور طبیعی بین دو طرف رفت و برگشت این زنجیرها ایجاد می گردد. در هنگام نصب باید توجه کرد که این عرض طبیعی همواره رعایت شود در غیر این صورت امکان آسیب زدن این زنجیرها به تجهیزات داخل چاه و چاله آسانسور وجود خواهد داشت و می تواند باعث به وجود آمدن شرایط خطرناکی شود . عرض طبیعی زنجیرهای جبران معمولی کم است . لذا محل نصب این زنجیرها برای رعایت این عرض طبیعی در کناره های کابین خواهد بود. همانگونه که می دانیم ، یکی از عوامل مؤثر بر کیفیت حرکت آسانسور وجود تعادل خود کابین در طول حرکت است . با توجه به آنچه گفته شد در صورت نصب زنجیر جبران در کناره های کابین امکان ایجاد عدم تعادل در دو سمت کابین وجود خواهد داشت این موضوع به خصوص در آسانسورهای قاب وزنه بغل (Side – Counterweight) بیشتر محسوس خواهد بود . شرکتهای مختلف طرح هائی برای برطرف کردن این اشکال ارائه نموده اند. برای مثال برخی از آنها استفاده از وزنه های ثابتی در کابین جهت ایجاد تعادل پیشنهاد کرده اند یکی از معایب این روش پائین آوردن ظرفیت آسانسور خواهد بود از طرف دیگر تعادل دینامیکی در طول حرکت سیستم برآورده نخواهد شد. روش دیگر استفاده از زنجیر جبران دیگری در نقطه مقابل زنجیر جبران اولیه می باشد. این روش هر چند که تعادل دینامیکی را تأمین خواهد کرد ولی هزینه زنجیر جبران اضافی، نصب و اتصالات مورد نیاز آن و در عین حال کاهش ظرفیت آسانسور از معایب این روش می باشد.
زنجیرهای جبران روکش دار (کابل های جبران) با عرض حلقه برگشت طبیعی بیشتر بیشترین اشکال در رابطه با کابل های جبران موجود عرض کم برگشت طبیعی آنها می باشد. (حدود ۶۰ سانتیمتر)
به نظر می رسد پاسخ مناسب به این مشکل افزایش این عرض برگشت طبیعی است که با توجه به مقایسه های صورت گرفته عرض برگشت مناسب حدود ۱۲۰ سانتیمتر می باشد در نسل جدید زنجیرهای جبران، با در نظر گرفتن این موضوع و افزایش عرض برگشت طبیعی این زنجیرها سعی شده تا این مشکل برطرف گردد. در صورت استفاده از این کابلها می توان نقطه نصب این کابل ها به کابین را در نزدیک ترین نقطه به مرکز کابین در نظر گرفت. در چنین شرایطی بالانس کابین برقرار شده و در نتیجه کیفیت حرکت کابین، بدون کاهش ظرفیت واقعی و تحمیل هزینه های اضافی، بهبود خواهد یافت
سیم بکسل‌ها یا به اصطلاح دیگر، طناب‌های فولادی که در ادامه مقاله از این عنوان استفاده خواهیم کرد، به دلیل رطوبت بالای موجود در چاه آسانسور در معرض مرطوب شدن قرار می‌گیرند. از سوی دیگر، هنگامی که یک ساختمان در مکانی دور از آسانسورهایش دچار آتش‌سوزی شود، آبی که برای خاموش نمودن آتش توسط آتش‌نشان‌ها استفاده می‌شود، ممکن است در چاهک (Pit) پر شود و طناب‌ها را به آب آغشته کند.

Wire tow

لازم است بدانیم طناب‌های فولادی آسانسور برای عملکرد در یک محیط بسته، حفاظت شده و خشک طراحی شده‌اند و برخورد آنها با آب چه از طریق رطوبت، میعان و یا پاشیده شدن باشد، مشکلاتی را به وجود می‌آورد. در مورد یک طناب فولادی مرطوب چندین مسأله مورد توجه قرار می‌گیرد، نظیر:

– آیا استانداردی برای طناب‌های فولادی مرطوب، وجود دارد؟
– آیا طناب فولادی که خیس شود به طور دائم خراب شده است؟

– آیا این شرایط قابل اصلاح است؟
– آیا طناب‌ها قبل از به وجود آمدن هرگونه مشکلی، باید تعویض شوند؟

آب چه تاثیری روی طناب فولادی دارد؟
برای این که درک کنیم آب چه تأثیری روی طناب فولادی می‌گذارد، ابتدا نیاز داریم چگونگی ساخت طناب‌های فولادی را بررسی کنیم، به علاوه این که یک سوء‌ برداشت در مورد چگونگی عملکرد اجزای طناب فولادی برطرف شود. طناب‌های فولادی با انواع مغزی و انواع سیم‌ها برای برآورده نمودن کلیه نیازها طراحی و ساخته می‌شوند.
معمول‌ترین ساختار مغزی طناب‌های فولادی نوعی کنف طبیعی است که Sisalنامیده می‌شود. سایر انواع مغزی شامل مغزی طناب‌های فولادی مستقل (IWRC) و کنف مصنوعی می‌باشد.
در طی تولید، یک روغن با ویسکوزیته (گرانروی) پایین برای کنف و رشته‌های طناب فولادی به کار برده می‌شود. هدف اصلی از روغن‌کاری جان دادن به اجزای متحرک فولادی است و این که اجازه داده شود تا کشش رخ دهد. این روغن همچنین اصطکاک فلز با فلز را در حین کار کم می‌کند و به جلوگیری از زنگ‌زدگی کمک می‌کند. مقدار روغن به طور معمول در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد وزن مغزی کنف محاسبه می‌شود.
یک سوء برداشت در تجارت آسانسور این است که هدف از مغزی کنف جذب و کشیدن روغن در میان طناب است. در حالی ‌که کشیدن روغن به مانند فتیله، یک خاصیت طبیعی مغزی کنف است ولی هدف اصلی نیست. هدف منحصر بفرد مغزی کنف، پشتیبانی از رشته‌های طناب در حین عملکرد و گرد نگه داشتن مقطع طناب فولادی تحت بارها و فشارهای وارده در شیار فلکه کشش می‌باشد. همچنین چون روغن مغزی غلیظ است، در بهترین شرایط نیز کشیده نمی‌شود.
در صورتی‌ که فرمول‌های مختلف روغن می‌تواند عمر و کارایی طناب فولادی را در دماها و محیط های مختلف افزایش دهد، ولی روغن‌کاری طناب فولادی نمی‌تواند همه خواص حفاظت‌های محیطی را برای مغزی کنف فراهم نماید. در هر صورت یک بار که طناب مرطوب شود، مشکل آغاز می‌شود.

چگونه آب وارد مغزی می‌شود؟
آب و روغن در داخل مغزی به طور متفاوتی حمل می‌شود. روغن، مغزی کنف و رشته‌های سیمی را احاطه می‌کند و فضاهای بین آنها را نیز پر می‌کند، ولی آب در حقیقت جذب خود کنف می‌شود. آب در هر حالتی موجب تجزیه کنف می‌شود. حتی در شرایط عملکرد نرمال در یک محیط حفاظت شده، آب می‌تواند به دو صورت زیر به مغزی آسیب برساند:
۱- رطوبت: بدترین حالت رطوبت در مکان‌هایی با دمای هوای گرم و شرجی (در کشور ما مانند شهرهای ساحلی جنوب و شمال – م) در تابستان می‌باشد. مغزی کنف این رطوبت را جذب می‌نماید و موجب می‌شود پروسه تجزیه سریع‌تر از مکان‌های با دمای هوای خشک‌تر آغاز شود.
۲- میعان: این حالت در همه جا ممکن است اتفاق بیفتد. در چاهک‌هایی که در معرض رطوبت و گرما هستند، با حرکت آسانسور، طناب‌های فولادی به داخل موتورخانه آسانسور می‌رسد که دارای سیستم تهویه مطبوع و محیطی خنک می‌باشد. اگر طناب‌ها در همان حالت برای حتی مدت کوتاهی بماند، شما واقعاً می‌توانید ذرات آب و میعانی را که روی طناب‌ها رخ داده است، مشاهده کنید.
مغزی کنف می‌تواند این ذرات مایع را جذب کند و موجب شتاب بخشیدن به عمل تجزیه مغزی و همچنین زنگ‌زدگی شود.
هنگامی که طناب‌ها نو هستند و یا وارد اولین تابستان خود می‌شوند، توصیه می‌شود با یک برنامه منظم و مناسب روغن‌کاری صورت گیرد. هدف این است که روغن کافی در روی سطح خارجی طناب‌های فولادی وجود داشته باشد تا رطوبت به سختی بتواند در مغزی نفوذ کند. روغن باید فقط برای سطحی از طناب فولادی که در معرض رطوبت و خیس شدن قرار دارد استفاده شود. ضمناً نباید بیش از حد از روغن‌کاری استفاده کرد.
متاسفانه در صورت نفوذ آب به مغزی، با روغن‌کاری در محل امکان بیرون راندن آب فراهم نمی‌شود. دوباره یادآور می‌شویم، هدف این است که روغن به عنوان یک محافظ جهت کاهش نفوذ رطوبت عمل کند و موجب کم کردن اصطلاک میان سیم‌ها و رشته‌هایی که در حرکت هستند، شود.

رطوبت چگونه می تواند طول طناب فولادی را کم کند؟
در طی تابستان‌های بسیار مرطوب، آب جذب شده می‌تواند مغزی کنف را متورم کند. این باعث می‌شود طناب فولادی رشته‌های سیمی خود را به بیرون فشار دهد که همین مسئله موجب افزایش قطر طناب شده و در نهایت موجب کاهش طول آن می‌گردد. این حالت دقیقاً متضاد کش آمدن (Stretch) است که در رشته‌ها به مغزی فشار می‌آورند و قطر طناب کاهش و طول آن افزایش می‌یابد.
این تورم می‌تواند در طناب فولادی گاورنر بسیار آشکارتر باشد، در حالی‌ که مطابق استاندارد انجمن مهندسین مکانیک آمریکا (ASME) طناب گاورنر را نمی‌توان در محل روغن‌کاری نمود. عجیب نیست که ببینیم شکل طناب فولادی گاورنر به صورت یک بطری نوشابه درآمده است، یعنی در برخی نقاط طناب کلفت‌تر و در برخی نقاط باریک شده است. این باریک و ضخیم شدن می‌تواند حتی فلکه کشش گاورنر را از جا بلند کند.
با تغییر فصل طناب خشک می‌شود و مغزی آن جمع و منقبض می‌شود که در نتیجه رشته‌های طناب کش می‌آیند و به فلکه اجازه می‌دهند تا به پایین بیفتد. (همین حالت برای طناب‌های جبران می‌تواند اتفاق بیفتد، گرچه با روغن‌کاری آنها می‌توان از وقوع این حالت جلوگیری نمود.)

در این جا می توان یک سوال را مطرح ساخت:
– آیا روغن‌کاری بیش از حد همان اثر رطوبت و نم را روی مغزی می‌گذارد و به همان صورت باعث کش آمدن و جمع شدن طناب می‌شود؟
در پاسخ باید گفت: خیر، روغن به داخل کنف نفوذ نمی‌کند، بلکه بین الیاف می‌نشیند، آنها را احاطه کرده و در برمی‌گیرد. اگر چه کنف آب را جذب می‌کند و باعث انبساط مغزی می‌شود. تنها تاثیر روغن‌کاری بیش از حد پاشیده شدن روغن به سقف و دیواره‌های موتورخانه است. مشکل سرخوردگی نیز ممکن است مشاهده شود و طناب‌ها مانند شلنگ‌های لاستیکی سیاه به نظر بیایند.
تماس مستقیم با آب
در استاندارد ASME هیچ چیزی در مورد شرایطی که طناب فولادی بر اثر پر شدن چاهک از آب و یا پاشیده شدن آب با آب‌پاش‌ها خیس شود، وجود ندارد. تجارب مهندسی و بررسی صحیح، جواب‌هایی را به سوالات زیر دیکته می‌کند:
– آیا طناب‌ها به طور دائمی خراب می‌شوند؟ بله. پیش‌بینی می‌شود طناب‌های خیس شده عمر بسیار کوتاهی داشه باشند. روش‌هایی که موجب پیش‌گیری از مشکلات ناشی از نفوذ بخار و رطوبت به داخل کنف می‌شود، نمی‌تواند طنابی را که خیس شده است را نجات دهد. حتی وقتی که یک قسمت از طناب در تماس با آب قرار دارد مغزی کنف به مانند فتیله آب را به سایر نقاط طناب می‌کشد و تجزیه آغاز خواهد شد. حرکت کابین و نیروی جاذبه موجب شتاب یافتن این پروسه می‌شود.

– مشکلات ناشی از طناب‌های فولادی مرطوب چیست؟ قطر طناب منبسط شده و طول آن کوتاه می‌شود و باعث بلند نمودن گاورنر و فلکه‌های جبران می‌شود. طناب‌های مرطوب بر هم ترازی کابین با طبقات تاثیر منفی می‌گذارد. روغن‌کاری بیش از حد ولی بی‌فایده تنها می‌تواند موجب سرخوردگی و سیاه شدن طناب‌های فولادی شود. طناب‌های با فرم بطری نوشابه بر روی فلکه‌های کشش همان اثری را دارند که یک چاقوی دندانه‌دار روی یک تکه نان بیات دارد.

•آیا طناب‌های مرطوب باید قبل از این که مشکلات آشکار شود، تعویض شوند؟ بله طناب‌های مرطوب باید فوراً تعویض شوند. آنها فلکه‌ها را خراب می‌کنند، باعث مشکلات سرویس‌دهی می‌شوند و می‌توانند در نهایت باعث وارد آمدن صدمه به مسافرین شوند. عملکرد سریع موجب جلوگیری از مسائلی با هزینه‌های سنگین‌تر خواهد شد.

چگونه رطوبت باعث زنگ‌زدگی (Rouge) می‌شود؟

Rouge گرد قرمز رنگی است که بر اثر زنگ زدن فلز و ساییدگی روی آن تشکیل می‌شود. زنگ‌زدگی همیشه از داخل به بیرون رخ می‌دهد و هنگامی اتفاق می‌افتد که عمر پیش‌بینی شده مغزی طناب فولادی پایان یافته باشد و یا رطوبت، نم و یا آب به مغزی طناب فولادی راه یابد. آبی که روی طناب‌ها می‌نشیند در چند روزی موجب زنگ‌زدگی می شود.
زنگ‌زدگی هنگامی اتفاق می‌افتد که مغزی کنف خراب می‌شود و دیگر قادر به نگه داشتن رشته‌های سیمی نمی‌باشد. کنف تجزیه می‌شود و رشته‌های طناب شل و وارفته می‌شوند و از داخل به سایش یکدیگر می‌پردازند. این اصطکاک موجب سایش اجزای سالم رشته‌های فولادی می‌شود، از داخل رشته‌ها اکسیده می‌شوند و باعث پدید آمدن گرد قرمز یا زنگ‌زدگی می‌شود.

طناب‌های غیر کنفی و رطوبت
IWRC و مغزی‌های کنف مصنوعی که قبلاً به آن اشاره شد، دارای مغزی‌هایی هستند که آب را جذب نمی‌کنند و یا تجزیه نمی‌شوند. آبی که در میان رشته‌های این نوع طناب‌ها نفوذ می‌کند می‌تواند باعث زنگ‌زدگی شود، ولی میزان آن به اندازه طناب‌های با مغزی کنف نیست. عملیات روغن‌کاری که در حال حاضر اجرا می‌شود، جای آب را می‌گیرد و به حل این مشکل برای انواع مغزی‌ها کمک خواهد کرد. (به جز وقتی که یک طناب کاملاً خیس شده باشد.)
جلگیری از خیس شدن طناب فولادی با انبار نمودن مناسب قبل از نصب
هیچ گاه طناب‌های فولادی آسانسور را در جائی که در معرض محیط باز قرار می‌گیرد انبار نکنید. در حقیقت طناب‌ها باید در داخل یک محیط بسته نه فقط برای جلوگیری از رطوبت بلکه برای جلوگیری از گرد و خاک و خاشاک انبار شوند. سیمان، خاک و خاک اره می‌تواند با روغن روی سیم بکسل مخلوط شده که باعث ایجاد تنش اضافی بین رشته‌های متحرک طناب شده و عمر مفید طناب را کم می‌کند. نقاط انباشته روی طناب در واقع ممکن است مخلوطی از انواع گرد و غبار و روغن موجود در محل باشد.
نتیجه
آب در هر صورتی به معنی ایجاد اشکال برای طناب فولادی می‌باشد. یادتان باشد برای به حداقل رساندن خرابی که از رطوبت به بار می‌آید و برای طولانی‌تر نمودن عمر طناب‌ها، آنها را به موقع روغن‌کاری کنید، (از روغن‌کاری بیش از حد خودداری کنید) به خصوص قبل از تابستان و در محیط‌های گرم و مرطوب. روغن‌کاری سطحی بهترین دفاع شما در مقابل نفوذ رطوبت است، چرا که وقتی روغن در داخل مغزی نباشد، آب نفوذ نخواهد کرد. در نظر داشته باشید آب همیشه به دنبال راهی برای نفوذ به داخل می‌باشد. اگر یک طناب خیس شد، هر چه زودتر آن را تعویض کنید.
جهت اطلاع از قیمت کابل آسانسور و همچنین سایر قطعات مکانیک آسانسور حتما از طریق فرم ثبت سفارش درخواست خود را ثبت کنید تا همکاران ما در اسرع وقت شما را در جریان کم و کیف قطعات قرار دهند. و یا همچنین می توانید با شماره هایی که در صفحه تماس با ما قرار داده شده مستقیما با ما در ارتباط باشید و یا برای ما ایمیل ارسال کنید.

قطعات تعلیق کابین و وزنه تعادل

قطعات تعلیق کابین و وزنه تعادل که می تواند سیم بکسل فولادی و یا زنجیر باشد. با ادامه این مطلب در هادی آنلاین همراه باشید.
وسیله رانش که محرک آسانسور است و شامل: موتور الکتریکی – گیربکس – ترمز – فلکه کششی و یا دنده زنجیر – شاسی ماشین – کوپلینگها ، محورها ، یاتاقانها می باشد.
کابین که مسافرین و یا بار را حمل می کند ، شامل یوک، که چهارچوبی فلزی است و کابین ازطریق آن به سیستم تعلیق متصل می شود ، کف کابین که بار را نگهداری می کند و بدنه کابین به کف متصل است .
وزنه تعادل که برای جبران وزن کابین و قسمتی از ظرفیت بکار می رود
چاه آسانسور: این فضا قسمتی یا تماما پوشیده است و از کف چاله تا سقف ( کف موتورخانه ) ادامه دارد در این فضا کابین و وزنه تعادل حرکت می کنند و شامل ریلهای راهنما برای کابین و وزنه تعادل و درهای طبقات و ضربه گیر در کف چاه می باشد.
سیستم ایمنی: یک وسیله مکانیکی است که در صورت بروز هر گونه خرابی ، یا شل شدن سیم بکسل( زنجیر تعلیق) وسیله توقف و نگاه داشتن کابین و یا وزنه تعادل در روی ریل راهنما می باشد و اگر سرعت کابین در جهت پائین رفتن از مقدار مشخص شده ای تجاوز کند این مکانیزم عمل می نماید ، عملکرد این مکانیزم توسط گاورنر که معمولا در موتور خانه است شروع می شود.
ضربه گیرها: کابین یا وزنه از حدود تعیین شده در چاهک گذشته و امکان برخورد با کف چاهک پیش آید این وسیله از برخورد خشن جلوگیری می نماید . ضربه گیر ممکن است از جنس پلی اورتان ، فنر یا نوع روغنی انتخاب شود که بستگی به سرعت اسمی داشته و طوری طراحی می شود تا انرزی جنبشی کابین یا وزنه تعادل را جذب کرده ( نوع فنری ) و یا مستهلک نماید.
تجهیزات الکتریکی: که شامل امکانات ایمنی و روشنایی نیز می گردد .

موتور و گیربکس بالا بر: موتور و کاهنده های بدون چرخ دنده معمولا برای سرعت های بیشتر از ۲.۵ متر بر ثانیه استفاده میشود در حالیکه برای سرعت های کمتر ، از گیربکس های دارای چرخ دنده استفاده می شود قبلا از گیربکس با چرخ دنده های ساده استفاده می شد ولی با پیشرفت روش های طراحی و تولید ، چرخ دنده های حلزونی یک استاندارد قابل قبول مورد استفاده در گیربکس آسانسورها شد .
ترمزها: در صورت قطع برق یا قطع برق سیستم کنترل ، سیستم ترمز آسانسور باید به طور اتوماتیک عمل کند. لذا از ترمز های اصطکاکی الکترو مغناطیسی استفاده می شود .اگر کابین با ۱۲۵% بار نامی خود در سرعت معمول خود حرکت کند ، ترمز ها باید قادر به توقف کامل سیستم باشند و بلافاصله سیستم را در حالت ساکن نگهدارند . ترمز باید توسط فنرهای فشاری و یا نیروی وزن عمل کند . ترمز توسط الکترومغناطیس و یا الکتروهیدرولیک باید باز شود . اگر جریان برق قطع شود باید حداقل دو وسیله مستقل الکتریکی کنترل کننده داشته باشد . در صورت قطع جریان برق ، ترمز باید بلافاصله عمل نماید . هنگامیکه موتور گیربکس با یک وسیله دستی اضطراری مجهز باشد ترمز باید طوری طراحی شده باشد که توسط دست بتوان آن را باز کرد و با فشار دائمی توسط نفر این ترمز باز بماند .
جهت اطلاع از قیمت کابین آسانسور و همچنین و تجهیزات تعلیق کابین حتما از طریق فرم ثبت سفارش درخواست خود را ثبت کنید تا همکاران ما در اسرع وقت شما را در جریان کم و کیف قطعات قرار دهند. و یا همچنین می توانید با شماره هایی که در صفحه تماس با ما قرار داده شده مستقیما با ما در ارتباط باشید و یا برای ما ایمیل ارسال کنید.